Αρτηριακή υπέρταση

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

Με τον όρο αρτηριακή πίεση εννοούμε την πίεση που εξασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών καθώς ρέει. Εάν για κάποιο λόγο η αυτή υπερβεί κάποια φυσιολογικά όρια τότε έχουμε τη γνωστή σε όλους μας υπέρταση. Σε ένα μικρό ποσοστό η υπέρταση μπορεί να συνδεθεί με συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας (π.χ νεφροπάθεια) το οποίο και την προκαλεί και τότε αναφέρεται με τον όρο δευτερογενής υπέρταση.

Αρτηριακή πίεσηΟι περισσότερες περιπτώσεις υπέρτασης αναφέρονται με τον όρο ιδιοπαθής υπέρταση στην οποία δεν διαπιστώνεται σαφής αιτία πρόκλησης υπέρτασης.

Η συχνότητα της υπέρτασης αυξάνει με την ηλικία και είναι πιο κοινή σε μαύρους σε σχέση με τους λευκούς. Τα ποσοστά θνησιμότητας από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και στεφανιαία νόσο, δύο από τις σημαντικότερες επιπλοκές της υπέρτασης, μετά από μια σταδιακή μείωση κατά 50-60% τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, τείνουν να σταθεροποιηθούν, ενώ ο αριθμός των ασθενών με τελικού σταδίου νεφρική νόσο και καρδιακή ανεπάρκεια-δύο άλλες επιπλοκές στις οποίες η υπέρταση είναι σημαντικός αιτιολογικός παράγοντας-συνεχίζουν να αυξάνονται.

Η καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα αυξάνει με την αύξηση τόσο της συστολικής όσο και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης, ωστόσο σε άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών, η συστολική πίεση και η πίεση παλμού αποτελούν καλύτερους δείκτες εκτίμησης του κίνδυνου εμφάνισης επιπλοκών από ότι η διαστολική πίεση.

Η ταξινόμηση της αρτηριακής πίεσης στους ενήλικες βασίζεται σε μετρήσεις της πίεσης σε τουλάχιστον 2 επισκέψεις στο ιατρείο, με τουλάχιστον 2 μετρήσεις σε κάθε επίσκεψη μετά από λίγα λεπτά ανάπαυσης σε καθιστή θέση.

Στις οδηγίες της 7ης έκθεσης της Αμερικανικής Εθνικής Επιτροπής για την πρόληψη της υπέρτασης (JNC-7, 2003), οι τιμές αρτηριακής πίεσης μεταξύ 120-139/80-89 mmHg χαρακτηρίζονται ως προϋπέρταση, επειδή συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης υπέρτασης αλλά και μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο συγκριτικά με χαμηλότερες τιμές πίεσης.

Η υιοθέτηση του όρου αυτού που αφορά σε μεγάλο μέρος του γενικού πληθυσμού, στοχεύει στην ευρύτερη εφαρμογή μη φαρμακευτικών μέσων για την καθυστέρηση της εμφάνισης της υπέρτασης και στη στενότερη παρακολούθηση για την έγκαιρη έναρξη θεραπείας.

Ταξινόμηση της αρτηριακής πίεσης σε ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω σύμφωνα με την 7η έκθεση της Αμερικανικής Εθνικής Επιτροπής για την πρόληψη της υπέρτασης (JNC-7)

Ταξινόμηση αρτηριακή πίεσης Συστολική αρτηριακή πίεση (mmHg) Διαστολική αρτηριακή πίεση (mmHg)
Φυσιολογική <120 <80
Προϋπέρταση 120-139 80-89
1ου σταδίου υπέρταση 140-159 90-99
2ου σταδίου υπέρταση ≥160 ≥100

 

Ταξινόμηση της αρτηριακής πίεσης σε ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Υπέρτασης - Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιολογίας (2007)

Κατηγορία Συστολική αρτηριακή πίεση (mmHg) Διαστολική αρτηριακή πίεση (mmHg)
Άριστη αρτηριακή πίεση <120 <80
Φυσιολογική αρτηριακή πίεση 120-129 80-84
Οριακή αρτηριακή πίεση 130-139 85-89
Υπέρταση    
Σταδίου 1 140-159 90-99
Σταδίου 2 160 -179 100 -109
Σταδίου 3 ≥180 ≥110
Μεμονωμένη συστολική ≥140 <90

 

  • Υπάρχουν συνολικά επαρκείς αποδείξεις για σύσταση μείωσης της συστολικής αρτηριακής πίεσης (ΣΑΠ)<140mmHg και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης (ΔΑΠ)<90 mmHg σε όλους τους υπερτασικούς ασθενείς, τόσο σε εκείνους με χαμηλό/μέτριο κίνδυνο, όσο και σε εκείνους με υψηλό κίνδυνο. Οι αποδείξεις λείπουν μόνο σε ηλικιωμένους υπερτασικούς ασθενείς, στους οποίους το όφελος από τη μείωση της ΣΑΠ <140mmHg δεν έχει ποτέ ελεγχθεί σε τυχαιοποιημένες μελέτες.
  • Η σύσταση των προηγούμενων κατευθυντήριων οδηγιών να αποσκοπούν σε χαμηλότερο στόχο ΣΑΠ (<130 mmHg) σε διαβητικούς ασθενείς με πολύ υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο (προηγούμενα καρδιαγγειακά συμβάντα), μπορεί να είναι σώφρων, αλλά δεν υποστηρίζεται σταθερά από αποδείξεις μελετών. Σε καμία τυχαιοποιημένη μελέτη με διαβη­τικούς ασθενείς δεν μειώθηκε η ΣΑΠ κάτω από τα επίπεδα των 130 mmHg, με αποδεδειγμένα οφέλη. Επιπρόσθετα δε μελέτες στις οποίες η ΣΑΠ μειώθηκε κάτω από τα επίπεδα των 130 mmHg απέδωσαν αντιφατικά αποτελέσματα.
  • Παρά τους προφανείς περιορισμούς τους και την μειωμένη ισχύ των αποδείξεων, οι εκ των υστέρων αναλύσεις των δεδομένων των μελετών, υποδεικνύουν μια προοδευτική ελάττωση της επίπτωσης των καρδιαγγειακών συμβάντων, παράλληλα με την προοδευτική μείωση της ΣΑΠ στα επίπεδα περίπου των 120 mmHg και της ΔΑΠ στα επίπεδα περίπου των 75 mmHg, αν και το επιπρόσθετο όφελος στις χαμηλές αυτές τιμές αρτηριακής πίεσης γίνεται μάλλον μικρό. Ένα φαινόμενο κα­μπύλης J είναι απίθανο να συμβεί, μέχρις ότου να προσεγγισθούν χαμηλότερες τιμές, εκτός ίσως από την περίπτωση ασθενών με προχωρημένη αθηροσκληρωτική αρτηριακή νόσο.
  • Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, θα ήταν συνετό να συνιστάται σε όλους τους υπερτασικούς ασθενείς, μείωση ΣΑΠ/ ΔΑΠ σε επίπεδα τιμών εντός του εύρους των 130-139/80-85 mmHg και πιθανά κοντά στις χαμηλότερεςτιμές αυτού του εύρους. Πάντως είναι επιθυμητές περισσότερο κριτικές αποδείξεις από ειδικές τυχαιοποιημένες μελέτες.
Αναθεωρημένες Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης 2009

Υπέρταση και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Διαστρωμάτωση καρδιαγγειακού κινδύνου για την ποσοτικοποίηση της πρόγνωσης {ESH/ESC 2007 Total Cardiovascular (CV) Risk}:

  Αρτηριακή πίεση (mm Hg)
Άλλοι παράγοντες κινδύνου, υποκλινική βλάβη οργάνων στόχων ή νόσος

Φυσιολογική

ΣΑΠ 120-129 ή ΔΑΠ 80-84

Υψηλή φυσιολογική

ΣΑΠ 130-139 ή ΔΑΠ 85-89

Υπέρταση σταδίου 1

ΣΑΠ 140-159 ή ΔΑΠ 90-99

Υπέρταση σταδίου 2

ΣΑΠ 160-179 ή ΔΑΠ 100-109

Υπέρταση σταδίου 3

ΣΑΠ >180 ή ΔΑΠ >110

Χωρίς επιπλέον παράγοντες κινδύνου Μέσος κίνδυνος Μέσος κίνδυνος Χαμηλός επιπρόσθετος κίνδυνος* Μέτριος επιπρόσθετος κίνδυνος* Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος**
1-2 παράγοντες κινδύνου Χαμηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Χαμηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Μέτριος επιπρόσθετος κίνδυνος* Μέτριος επιπρόσθετος κίνδυνος* Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος
>3 παράγοντες κινδύνου, μεταβολικό σύνδρομο, υποκλινική βλάβη οργάνων στόχων Μέτριος επιπρόσθετος κίνδυνος Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος* Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος* Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος
Διαβήτης Μέτριος επιπρόσθετος κίνδυνος Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος* Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος* Υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος* Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος
Εγκατεστημένη καρδιαγγειακή ή νεφρική νόσος Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος Πολύ υψηλός επιπρόσθετος κίνδυνος
2007 ESH-ESC Practice Guidelines for the Management of Arterial Hypertension

 

Το «Χαμηλός», «Μέτριος», «Υψηλός» και «Πολύ Υψηλός» κίνδυνος, αναφέρεται στον 10ετή κίνδυνο για καρδιαγγειακά θανατηφόρα ή μη θανατηφόρα συμβάντα. 0 όρος «επιπρόσθετος» υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος είναι υψηλότερος από τον μέσο όρο. ΣΑΠ=Συστολική Αρτηριακή Πίεση, ΔΑΠ=Διαστολική Αρτηριακή Πίεση.

 

Έναρξη αντιυπερτασικής αγωγής:

  Καμία παρέμβαση (στον τρόπο ζωής και διατροφής ή φαρμακευτικά)
  Αλλαγή τρόπου ζωής
* Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής για αρκετούς μήνες και στη συνέχεια προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής, εάν η ΑΠ1" δεν έχει ρυθμιστεί
  Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής
* Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής για αρκετές εβδομάδες και στη συνέχεια προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής, εάν η ΑΠ"1 δεν έχει ρυθμιστεί
  Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής και πιθανή προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής
* Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής και προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής
** Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής και άμεση προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής
  Αλλαγή τρόπου ζωής και διατροφής και άμεση προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής

 

Υπερτασικά άτομα υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου:

  • Υπέρταση σταδίου 3 ή συστολική πίεση >160 mm Hg με διαστολική <70 mm Hg.
  • 3 επιπρόσθετοι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου ή μεταβολικό σύνδρομο.
  • Σακχαρώδης διαβήτης.
  • Ασυμπτωματική βλάβη οργάνων-στόχων (υπερτροφία αριστερής κοιλίας, αθηρωματική καρωτίδων, μικρολευκωματινουρία).
  • Χρόνια νεφρική νόσος (πρωτεϊνουρία ή αύξηση κρεατινίνης ή μειωμένη κάθαρση κρεατινίνης υπολογιζόμενη με τον τύπο Cockroft Gault).
  • Καρδιαγγειακή νόσος (στεφανιαία νόσος, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αρτηριοπάθεια).

Σχέση μείωσης συστολικής αρτηριακής πίεσης και μείωσης καρδιαγγειακής θνητότητας:

Μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης (mmHg) Μείωση θνητότητας (%) από:
  Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο Στεφανιαία νόσο
-2 -6 -4
-3 -8 -5
-5 -14 -9

 

*Άρθρο σε ανάπτυξη

Αναζήτηση