Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (Body Mass Index – BMI) είναι ένας απλός αριθμητικός δείκτης που χρησιμοποιείται για να εκτιμήσει αν το σωματικό βάρος ενός ατόμου είναι φυσιολογικό σε σχέση με το ύψος του. Υπολογίζεται με τον τύπο: BMI= βάρος (kg) / (ύψος σε m)².
Ο BMI βοηθά στην εκτίμηση του αν κάποιος είναι λιποβαρής, φυσιολογικού βάρους, υπέρβαρος ή παχύσαρκος και συνδέεται με τον κίνδυνο εμφάνισης νοσημάτων όπως: καρδιαγγειακές παθήσεις, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, υπέρταση. Αποτελεί ένα γρήγορο, απλό και οικονομικό δείκτη για πληθυσμιακή αξιολόγηση. Χρησιμοποιείται ευρέως στην ιατρική, στην διατροφολογία και στην έρευνα δημόσιας υγείας. Ωστόσο ο BMI είναι ενδεικτικός δείκτης και όχι απόλυτη διάγνωση, γιατί δεν ξεχωρίζει: μυϊκή μάζα (π.χ. αθλητές), λίπος και κατανομή λίπους στο σώμα.
Υπολογισμός BMI
Λιποβαρής (BMI <18,5)
Σύμφωνα με τον ΔΜΣ βρίσκεστε στην κατηγορία λιποβαρής (BMI <18,5). Αυτό σημαίνει ότι είστε πολύ αδύνατος/η. Προβλήματα που σχετίζονται με ένα χαμηλό βάρος συμπεριλαμβάνουν οστεοπόρωση, αναιμία, αμηνόρροια, ανεπάρκειες βιταμινών, έλλειψη ενέργειας, διαταραχές θερμοκρασίας και ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα. Ο στόχος σας πρέπει να είναι η επίτευξη ενός φυσιολογικού-υγιούς βάρους και όχι ενός πάρα πολύ χαμηλού βάρους που θέτει σε κίνδυνο την υγεία σας!
Φυσιολογικός (BMI ≥18,5 - ≤24,9)
Ο ΔΜΣ σας είναι φυσιολογικός. Ωστόσο, να σημειωθεί ότι ο ΔΜΣ δεν λαμβάνει υπόψη τα επίπεδα του σωματικού σας λίπους. Η ύπαρξη επιπλέον λίπους, κυρίως γύρω από τη μέση (ενδοκοιλιακό λίπος) (περίμετρος μέσης: περισσότερα από 102 εκατοστά για τους άνδρες και περισσότερα από 88 εκατοστά για τις γυναίκες), υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων.
Υπέρβαρος (BMI ≥25 - ≤29,9)
Ο ΔΜΣ σας είναι υψηλός. Βρίσκεστε στην κατηγορία υπέρβαρος. Το επιπλέον βάρος που έχετε υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων. Να σημειωθεί ότι ο ΔΜΣ δεν λαμβάνει υπόψη τα επίπεδα του σωματικού σας λίπους. Η ύπαρξη επιπλέον λίπους, κυρίως γύρω από τη μέση (ενδοκοιλιακό λίπος) (περίμετρος μέσης: περισσότερα από 102 εκατοστά για τους άνδρες και περισσότερα από 88 εκατοστά για τις γυναίκες), υποδηλώνει ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο για εμφάνιση των παραπάνω νοσημάτων. Πρωτεύον στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους (ΔΜΣ<25) με την προϋπόθεση ότι τα επίπεδα σωματικού λίπους και η περίμετρος μέσης είναι στα φυσιολογικά επίπεδα.
Παχύσαρκος (1ου βαθμού) (BMI ≥30 - ≤34,9)
Ο ΔΜΣ σας είναι αρκετά υψηλός. Βρίσκεστε στην κατηγορία πρώτου βαθμού παχυσαρκίας. Το επιπλέον βάρος που έχετε υποδηλώνει υψηλό κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων. Η ύπαρξη επιπλέον βάρους και κατ’ επέκταση λίπους, κυρίως γύρω από τη μέση, υποδηλώνει ακόμα πιο αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση των παραπάνω νοσημάτων. Λόγω του πρώτου βαθμού παχυσαρκίας στον οποίο βρίσκεστε είναι καλό να ελέγξετε την πιθανότητα εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου καθώς είναι πολύ συχνό σε άτομα με ΔΜΣ>30. Εάν υπερβαίνετε τα όρια σε τρία από τα πέντε παρακάτω περιγραφόμενα στοιχεία σημαίνει ότι πάσχετε από μεταβολικό σύνδρομο πράγμα το οποίο σημαίνει ότι διατρέχετε άμεσα μεγάλο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
- Υψηλή περίμετρος μέσης (κοιλιακή παχυσαρκία): περισσότερα από 102 εκατοστά για τους άνδρες και περισσότερα από 88 εκατοστά για τις γυναίκες.
- Αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα (περισσότερα από 150 mg/dl).
- Χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης (καλής χοληστερόλης) στο αίμα (λιγότερα από 40 mg/dl για άνδρες και λιγότερα από 50 mg/dl για γυναίκες).
- Ελαφρώς αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα (περισσότερα από 110 mg/dl).
- Υψηλή αρτηριακή πίεση (περισσότερα από 130 και 85 mmHg).
Ο στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη ενός φυσιολογικού-υγιούς βάρους, αρχικά η επίτευξη βάρους που αντιστοιχεί σε υπέρβαρο (ΔΜΣ<30) ενώ στη συνέχεια η επίτευξη βάρους που αντιστοιχεί σε φυσιολογικό (ΔΜΣ<24,9) με την προϋπόθεση ότι τα επίπεδα σωματικού λίπους και η περίμετρος μέσης είναι στα φυσιολογικά επίπεδα.
Παχύσαρκος (2ου βαθμού) (BMI ≥35 - ≤39,9)
Ο ΔΜΣ σας είναι πολύ υψηλός. Βρίσκεστε στην κατηγορία δεύτερου βαθμού παχυσαρκίας. Το επιπλέον βάρος που έχετε υποδηλώνει πολύ υψηλό κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων. Λόγω του δευτέρου βαθμού παχυσαρκίας στον οποίο βρίσκεστε είναι καλό να ελέγξετε την πιθανότητα εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου καθώς είναι πολύ συχνό σε άτομα με ΔΜΣ>30. Εάν υπερβαίνετε τα όρια σε τρία από τα πέντε παρακάτω περιγραφόμενα στοιχεία σημαίνει ότι πάσχετε από μεταβολικό σύνδρομο πράγμα το οποίο σημαίνει ότι διατρέχετε άμεσα μεγάλο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
- Υψηλή περίμετρος μέσης (κοιλιακή παχυσαρκία): περισσότερα από 102 εκατοστά για τους άνδρες και περισσότερα από 88 εκατοστά για τις γυναίκες.
- Αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα (περισσότερα από 150 mg/dl).
- Χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης (καλής χοληστερόλης) στο αίμα (λιγότερα από 40 mg/dl για άνδρες και λιγότερα από 50 mg/dl για γυναίκες).
- Ελαφρώς αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα (περισσότερα από 110 mg/dl).
- Υψηλή αρτηριακή πίεση (περισσότερα από 130 και 85 mmHg).
Ο στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη ενός φυσιολογικού-υγιούς βάρους, αρχικά η επίτευξη βάρους που αντιστοιχεί σε υπέρβαρο (ΔΜΣ<30) ενώ στη συνέχεια η επίτευξη βάρους που αντιστοιχεί σε φυσιολογικό (ΔΜΣ<24,9) με την προϋπόθεση ότι τα επίπεδα σωματικού λίπους και η περίμετρος μέσης είναι στα φυσιολογικά επίπεδα.
Παχύσαρκος (3ου βαθμού) (BMI ≥40)
Ο ΔΜΣ σας είναι πάρα πολύ υψηλός. Βρίσκεστε στην κατηγορία τρίτου βαθμού παχυσαρκίας, δηλαδή στη νοσογόνο παχυσαρκία. Το επιπλέον βάρος που έχετε υποδηλώνει πάρα πολύ υψηλό κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων. Λόγω του τρίτου βαθμού παχυσαρκίας στον οποίο βρίσκεστε είναι καλό να ελέγξετε την πιθανότητα εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου καθώς είναι πολύ συχνό σε άτομα με ΔΜΣ>30. Εάν υπερβαίνετε τα όρια σε τρία από τα πέντε παρακάτω περιγραφόμενα στοιχεία σημαίνει ότι πάσχετε από μεταβολικό σύνδρομο πράγμα το οποίο σημαίνει ότι διατρέχετε άμεσα μεγάλο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
- Υψηλή περίμετρος μέσης (κοιλιακή παχυσαρκία): περισσότερα από 102 εκατοστά για τους άνδρες και περισσότερα από 88 εκατοστά για τις γυναίκες.
- Αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα (περισσότερα από 150 mg/dl).
- Χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης (καλής χοληστερόλης) στο αίμα (λιγότερα από 40 mg/dl για άνδρες και λιγότερα από 50 mg/dl για γυναίκες).
- Ελαφρώς αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα (περισσότερα από 110 mg/dl).
- Υψηλή αρτηριακή πίεση (περισσότερα από 130 και 85 mmHg).
Ο στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη ενός φυσιολογικού-υγιούς βάρους, αρχικά η επίτευξη βάρους που αντιστοιχεί σε υπέρβαρο (ΔΜΣ<30) ενώ στη συνέχεια η επίτευξη βάρους που αντιστοιχεί σε φυσιολογικό (ΔΜΣ<24,9) με την προϋπόθεση ότι το ποσοστό σωματικού λίπους και η περίμετρος μέσης είναι στα φυσιολογικά επίπεδα.