Σημαντικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοημοσύνης, σε σχέση με την «κλασική» νοημοσύνη (το γνωστό σε όλους IQ), είναι ότι καλλιεργεί την αισιοδοξία και την ελπίδα, γιατί μαθαίνε­ται. Και το πιο ελπιδοφόρο απ' όλα είναι ότι μπορεί να ξεκινήσει να τη μαθαίνει κανείς οποιαδήποτε στιγμή στη ζωή του ποτέ δεν είναι αργά. Δεν υπάρχει χρονικό σημείο ή ηλικία έναρξης της εκμάθησής της. Βέβαια, όσο πιο νωρίς ξεκινήσει κανείς, τόσο το καλύ­τερο γι' αυτόν.

Ο Steiner αποδίδει τη συναισθηματική νοημοσύνη με τον όρο «emotional literacy», σε αντίθεση με τον Goleman, ο οποίος χρησι­μοποίησε τον όρο «emotional intelligence». Αυτό που διαφοροποιεί τη δική του συναισθηματική νοημοσύνη, όπως τονίζει ο ίδιος, είναι ότι πρόκειται για μια συναισθηματική νοημοσύνη με καρδιά. Πιο συγκεκριμένα, η δική του ΣΝ αποκτάται με την εκμάθηση και την εξάσκηση της γλώσσας των συναισθημάτων. Πρόκειται για ένα διαφορετικό συναισθηματικό αλφαβητάρι, που αποτελεί το επικοι­νωνιακό μας εργαλείο για τη λεκτικοποίηση, τη μετάδοση, αλλά και την πρόσληψη των συναισθημάτων μας σε όλες τους τις απο­χρώσεις. Όταν κάποιος αποκτήσει το αλφαβητάρι αυτό, θεωρείται συναισθηματικά νοήμων, παύει να είναι συναισθηματικά αναλφά­βητος και η καρδιά του ξεκλειδώνεται, ανοίγει. Με δυο λόγια, ο Steiner, όταν μας μιλά για συναισθηματική νοημοσύνη, δεν εννοεί «τεχνικές» ή «δεξιότητες» διαχείρισης των συναισθημάτων μας, που απευθύνονται κυρίως στον έλλογο εαυτό μας -όπως πιθανόν άλλοι είχαν προηγουμένως υποστηρίξει- αλλά την εκμάθηση μιας νέας γλώσσας που οδηγεί σε ουσιαστική και ριζική μεταμόρφωση του εαυτού, σε συναισθηματική μεταμόρφωση.

Η εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη επικεντρώνε­ται στην καρδιά και αποτελείται από πέντε βασικές δεξιότητες:

1. Να αναγνωρίζετε τα συναισθήματα σας

Γνωρίζετε τα πραγματικά σας συναισθήματα; Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να προσδιορίσουν συναισθήματα αγάπης, ντροπής ή περηφάνιας, ούτε μπορούν να πουν το λόγο για τον οποίο προκα­λούνται αυτά τα απροσδιόριστα συναισθήματα. Αυτοί οι ίδιοι άν­θρωποι δεν μπορούν να πουν πόσο έντονα είναι τα συναισθήματά τους, ακόμα κι αν τους ζητηθεί να τα κατηγοριοποιήσουν ως μέ­τρια, έντονα ή κατακλυσμιαία. Αν δεν μπορείτε να ορίσετε τα συ­ναισθήματά σας, ή ποια είναι η αιτία και η ισχύς τους, δεν μπο­ρείτε να πείτε σε ποιο βαθμό αυτά τα συναισθήματα επηρεάζουν εσάς και τους ανθρώπους γύρω σας.

2. Να έχετε βαθιά ενσυναίσθηση

Αναγνωρίζετε τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων; Κατανοεί­τε, γιατί οι άλλοι αισθάνονται έτσι όπως αισθάνονται; Ταυτίζεστε με την κατάσταση ή τα κίνητρα κάποιου άλλου; Αυτή είναι η ικα­νότητα να «νιώθετε για» τους άλλους ανθρώπους, να νιώθετε τα συναισθήματά τους, όπως νιώθετε τα δικά σας. Οι περισσότεροι άν­θρωποι έχουν μόνο μια ασαφή ιδέα αυτού που νιώθουν οι άλλοι. Ό­ταν έχουμε ενσυναίσθηση, τα συναισθήματα των ανθρώπων αντη­χούν μέσα μας. Διαισθητικά νιώθουμε τι είναι αυτά τα συναισθή­ματα, πόσο έντονα είναι και τι είναι αυτό που τα προκάλεσε.

3. Να μάθετε να διαχειρίζεστε τα συναισθήματα σας

Έχετε τον έλεγχο των συναισθημάτων σας; Το να γνωρίζουμε τα συναισθήματά μας και εκείνα των άλλων δεν είναι αρκετό για να γίνουμε συναισθηματικά νοήμονες. Απαιτείται να ξέρουμε πότε και πώς η συναισθηματική έκφραση ή η έλλειψή της επηρεάζει άλ­λους ανθρώπους. Απαιτείται να μάθουμε πώς να διεκδικούμε τα θε­τικά μας συναισθήματα, όπως την ελπίδα, την αγάπη και τη χα­ρά. Και χρειάζεται να ξέρουμε πώς να εκφράζουμε τα αρνητικά μας συναισθήματα, όπως το θυμό, το φόβο ή την ενοχή, με έναν ακίν­δυνο και δημιουργικό τρόπο ή να αναβάλλουμε την έκφρασή τους, έως ότου έρθει μια καλύτερη στιγμή.

4. Να διορθώνετε τη συναισθηματική βλάβη

Ξέρετε πώς να ζητάτε συγγνώμη και να επανορθώνετε; Επειδή είμαστε άνθρωποι, όλοι μας κάνουμε συναισθηματικά λάθη και πληγώνουμε τους άλλους, αλλά σπανίως παίρνουμε μέτρα για να επανορθώσουμε τα λάθη μας και προτιμάμε να τα «κρύβουμε κά­τω από το χαλί». Πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τι λάθος κάναμε και να το διορθώνουμε. Για να το κάνουμε αυτό, πρέπει να αναλαμβάνουμε ευθύνες, να ζητάμε συγγνώμη και να επανορθώ­νουμε. Αυτά τα καθήκοντα δεν είναι εύκολα, αλλά αν δεν τα φέρου­με εις πέρας, τα ανομολόγητα λάθη μας θα δηλητηριάζουν μόνιμα τις σχέσεις μας.

5. Να τα τοποθετείτε όλα σε μια σειρά

Τελικά, αν μάθετε επαρκείς δεξιότητες, αναπτύσσετε μία ικανό­τητα που ονομάζω «συναισθηματική αλληλεπίδραση». Αυτό ση­μαίνει ότι μπορείτε να συντονίζεστε με τα συναισθήματα των αν­θρώπων γύρω σας νιώθοντας τις συναισθηματικές τους καταστά­σεις και να αλληλεπιδράτε με αυτούς αποτελεσματικά.

Βιβλιογραφία:

Steiner, C. (2006). Συναισθηματική Νοημοσύνη με Καρδιά (Μετάφραση: B. Παππά). Αθήνα: Καστανιώτης.

Προτείνετε αυτό το άρθρο

Προτείνετέ το στο FacebookΠροτείνετέ το στο Google PlusΠροτείνετέ το στο TwitterΠροτείνετέ το στο LinkedIn

Translate

sqenfrdeitptrorues

Παπαθανασίου Αναστάσιος - Ειδικός Παθολόγος
Κοραή 4, 454 44 Ιωάννινα

Η ιστοσελίδα IoanninaMed.gr ελέγχθηκε από την Norton Internet Security Η ιστοσελίδα IoanninaMed.gr ελέγχθηκε από την McAffe Internet Security