Θεματικές ενότητες

Εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη με καρδιά

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

Σημαντικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοημοσύνης, σε σχέση με την «κλασική» νοημοσύνη (το γνωστό σε όλους IQ), είναι ότι καλλιεργεί την αισιοδοξία και την ελπίδα, γιατί μαθαίνε­ται. Και το πιο ελπιδοφόρο απ' όλα είναι ότι μπορεί να ξεκινήσει να τη μαθαίνει κανείς οποιαδήποτε στιγμή στη ζωή του ποτέ δεν είναι αργά. Δεν υπάρχει χρονικό σημείο ή ηλικία έναρξης της εκμάθησής της. Βέβαια, όσο πιο νωρίς ξεκινήσει κανείς, τόσο το καλύ­τερο γι' αυτόν.

Ο Steiner αποδίδει τη συναισθηματική νοημοσύνη με τον όρο «emotional literacy», σε αντίθεση με τον Goleman, ο οποίος χρησι­μοποίησε τον όρο «emotional intelligence». Αυτό που διαφοροποιεί τη δική του συναισθηματική νοημοσύνη, όπως τονίζει ο ίδιος, είναι ότι πρόκειται για μια συναισθηματική νοημοσύνη με καρδιά. Πιο συγκεκριμένα, η δική του ΣΝ αποκτάται με την εκμάθηση και την εξάσκηση της γλώσσας των συναισθημάτων. Πρόκειται για ένα διαφορετικό συναισθηματικό αλφαβητάρι, που αποτελεί το επικοι­νωνιακό μας εργαλείο για τη λεκτικοποίηση, τη μετάδοση, αλλά και την πρόσληψη των συναισθημάτων μας σε όλες τους τις απο­χρώσεις. Όταν κάποιος αποκτήσει το αλφαβητάρι αυτό, θεωρείται συναισθηματικά νοήμων, παύει να είναι συναισθηματικά αναλφά­βητος και η καρδιά του ξεκλειδώνεται, ανοίγει. Με δυο λόγια, ο Steiner, όταν μας μιλά για συναισθηματική νοημοσύνη, δεν εννοεί «τεχνικές» ή «δεξιότητες» διαχείρισης των συναισθημάτων μας, που απευθύνονται κυρίως στον έλλογο εαυτό μας -όπως πιθανόν άλλοι είχαν προηγουμένως υποστηρίξει- αλλά την εκμάθηση μιας νέας γλώσσας που οδηγεί σε ουσιαστική και ριζική μεταμόρφωση του εαυτού, σε συναισθηματική μεταμόρφωση.

Η εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη επικεντρώνε­ται στην καρδιά και αποτελείται από πέντε βασικές δεξιότητες:

1. Να αναγνωρίζετε τα συναισθήματα σας

Γνωρίζετε τα πραγματικά σας συναισθήματα; Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να προσδιορίσουν συναισθήματα αγάπης, ντροπής ή περηφάνιας, ούτε μπορούν να πουν το λόγο για τον οποίο προκα­λούνται αυτά τα απροσδιόριστα συναισθήματα. Αυτοί οι ίδιοι άν­θρωποι δεν μπορούν να πουν πόσο έντονα είναι τα συναισθήματά τους, ακόμα κι αν τους ζητηθεί να τα κατηγοριοποιήσουν ως μέ­τρια, έντονα ή κατακλυσμιαία. Αν δεν μπορείτε να ορίσετε τα συ­ναισθήματά σας, ή ποια είναι η αιτία και η ισχύς τους, δεν μπο­ρείτε να πείτε σε ποιο βαθμό αυτά τα συναισθήματα επηρεάζουν εσάς και τους ανθρώπους γύρω σας.

2. Να έχετε βαθιά ενσυναίσθηση

Αναγνωρίζετε τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων; Κατανοεί­τε, γιατί οι άλλοι αισθάνονται έτσι όπως αισθάνονται; Ταυτίζεστε με την κατάσταση ή τα κίνητρα κάποιου άλλου; Αυτή είναι η ικα­νότητα να «νιώθετε για» τους άλλους ανθρώπους, να νιώθετε τα συναισθήματά τους, όπως νιώθετε τα δικά σας. Οι περισσότεροι άν­θρωποι έχουν μόνο μια ασαφή ιδέα αυτού που νιώθουν οι άλλοι. Ό­ταν έχουμε ενσυναίσθηση, τα συναισθήματα των ανθρώπων αντη­χούν μέσα μας. Διαισθητικά νιώθουμε τι είναι αυτά τα συναισθή­ματα, πόσο έντονα είναι και τι είναι αυτό που τα προκάλεσε.

3. Να μάθετε να διαχειρίζεστε τα συναισθήματα σας

Έχετε τον έλεγχο των συναισθημάτων σας; Το να γνωρίζουμε τα συναισθήματά μας και εκείνα των άλλων δεν είναι αρκετό για να γίνουμε συναισθηματικά νοήμονες. Απαιτείται να ξέρουμε πότε και πώς η συναισθηματική έκφραση ή η έλλειψή της επηρεάζει άλ­λους ανθρώπους. Απαιτείται να μάθουμε πώς να διεκδικούμε τα θε­τικά μας συναισθήματα, όπως την ελπίδα, την αγάπη και τη χα­ρά. Και χρειάζεται να ξέρουμε πώς να εκφράζουμε τα αρνητικά μας συναισθήματα, όπως το θυμό, το φόβο ή την ενοχή, με έναν ακίν­δυνο και δημιουργικό τρόπο ή να αναβάλλουμε την έκφρασή τους, έως ότου έρθει μια καλύτερη στιγμή.

4. Να διορθώνετε τη συναισθηματική βλάβη

Ξέρετε πώς να ζητάτε συγγνώμη και να επανορθώνετε; Επειδή είμαστε άνθρωποι, όλοι μας κάνουμε συναισθηματικά λάθη και πληγώνουμε τους άλλους, αλλά σπανίως παίρνουμε μέτρα για να επανορθώσουμε τα λάθη μας και προτιμάμε να τα «κρύβουμε κά­τω από το χαλί». Πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τι λάθος κάναμε και να το διορθώνουμε. Για να το κάνουμε αυτό, πρέπει να αναλαμβάνουμε ευθύνες, να ζητάμε συγγνώμη και να επανορθώ­νουμε. Αυτά τα καθήκοντα δεν είναι εύκολα, αλλά αν δεν τα φέρου­με εις πέρας, τα ανομολόγητα λάθη μας θα δηλητηριάζουν μόνιμα τις σχέσεις μας.

5. Να τα τοποθετείτε όλα σε μια σειρά

Τελικά, αν μάθετε επαρκείς δεξιότητες, αναπτύσσετε μία ικανό­τητα που ονομάζω «συναισθηματική αλληλεπίδραση». Αυτό ση­μαίνει ότι μπορείτε να συντονίζεστε με τα συναισθήματα των αν­θρώπων γύρω σας νιώθοντας τις συναισθηματικές τους καταστά­σεις και να αλληλεπιδράτε με αυτούς αποτελεσματικά.

Βιβλιογραφία:

Steiner, C. (2006). Συναισθηματική Νοημοσύνη με Καρδιά (Μετάφραση: B. Παππά). Αθήνα: Καστανιώτης.

Αναζήτηση