Με τον όρο μεγαλοβλαστική αναιμία εννοούμε μία ομάδα διαταραχών που χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερες μορφολογικές αλλοιώσεις των αιμοποιητικών κυττάρων οφειλόμενες κυρίως στην διαταραχή σύνθεσης του DNA και των πρωτεϊνών των κυττάρων και χαρακτηρίζεται από ασύγχρονο ωρίμανση μεταξύ του πυρήνα και του πρωτοπλάσματος των αιμοποιητικών κυττάρων καθώς και διαταραχή της κυτταρικής διαίρεσης.

Αιτία αυτών των διαταραχών είναι η έλλειψη της βιταμίνης Β12 ή του φυλλικού οξέος ή πιο σπάνια οι διαταραχές που αφορούν την σύνθεση του DNA και δεν έχουν σχέση με την βιταμίνη Β12 ή το φυλλικό οξύ.

Η βιταμίνη Β12:

Η βιταμίνη Β12 συντίθεται από βακτηρίδια και μύκητες και αποτελεί βιταμίνη πρωταρχικής σημασίας στα ζώα. Τα φυτά δεν την χρειάζονται για την ανάπτυξη τους και για το λόγο αυτό η φυτική διατροφή είναι πτωχή σε βιταμίνη Β12. Οι πλουσιότερες «πηγές» βιταμίνης Β12 στον άνθρωπο είναι τροφές ζωικής προέλευσης όπως κρέας, συκώτι, γάλα, αυγά, κ.λπ.

Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται αποθηκευμένη στον οργανισμό σε ποσότητα 2-5 mg και η ελάχιστη ημερήσια ποσότητα που συνιστάται να λαμβάνεται από τους ενήλικες είναι 1μg και από τις εγκύους 1,3-1,4 μg, ενώ μια δίαιτα «δυτικού τύπου» περιέχει 5-30 μg την ημέρα. Οι ημερήσιες απώλειες, κυρίως από τα ούρα και τα κόπρανα, είναι 1-3 μg.

Η ελαττωμένη πρόσληψη (ειδικά οι φυτοφάγοι που αποφεύγουν τις τροφές ζωικής προέλευσης) ή οι αυξημένες ανάγκες καταλήγουν σε αναιμία σε χρονικό διάστημα άνω των 2-3 ετών.

Το κοβάλτιο αποτελεί το κεντρικό άτομο της δομής της βιταμίνης Β12 και γι' αυτό λέγεται και κοβαλαμίνη. Η βιταμίνη Β12 είναι συνένζυμο απαραίτητο για δύο αντιδράσεις στον οργανισμό του ανθρώπου:

  • Την σύνθεση μεθειονίνης από την ομοκυστεϊνη και το 5-μεθυλτετραϋδροφυλλικό οξύ και
  • Την μετατροπή του μεθυλμαλονικού συνενζύμου Α σε σουκκινυλ-συνένζυμο Α.
Φυσιολογικές τιμές βιταμίνης Β12
Φυσιολογική>240 pg/ml
Οριακή170-240 pg/ml
Μειωμένη<170 pg/ml

Αποτέλεσμα της απουσίας της Β12 στην πρώτη αντίδραση είναι η παραμονή και περίσσεια στον οργανισμό της ομοκυστεϊνης όπως και η μη μετατροπή του 5-μεθυλτετραϋδροφυλλικού σε τετραϋδροφυλλικό οξύ, που είναι απαραίτητο για τη σύνθεση του DNA.

Ενώ η απουσία της Β12 στη δεύτερη αντίδραση αναστέλλει τη μετατροπή του μεθυλμαλονικού το οποίο έτσι παραμένει και πιθανόν να ευθύνεται για τις νευρολογικές βλάβες που παρατηρούνται στην έλλειψη της Β12.

Η ομοκυστεϊνη και το μεθυλμαλονικό οξύ αποτελούν δυνητικά τοξικές ουσίες για τον οργανισμό και η βιταμίνη Β12 βοηθάει με την παρεμβολή της για «αποτοξίνωση». Στην έλλειψη Β12, και οι δύο ουσίες (μεθυλμαλονικό οξύ και ομοκυστεϊνη) συγκεντρώνονται στο πλάσμα και στη συνέχεια αποβάλλονται με τα ούρα.

Απορρόφηση της βιταμίνης Β12

Η απορρόφηση της βιταμίνης Β12 στο έντερο, επιτυγχάνεται σε διαφορετικά στάδια. Κατ' αρχάς η βιταμίνη Β12 δεσμεύεται στο στομάχι από μία πρωτεΐνη η οποία εκκρίνεται από τα τοιχωματικά κύτταρα του στομάχου και που ονομάζεται ενδογενής παράγων (IF). Ασθενείς με αχλωρυδρία που οφείλεται σε νεόπλασμα ή σε κακοήθη αναιμία δεν παράγουν ενδογενή παράγοντα.

Το σύμπλεγμα ενδογενής παράγων και βιταμίνη Β12 μεταφέρεται, με τη βοήθεια και των παγκρεατικών ενζύμων, στον ειλεό όπου ειδικοί υποδοχείς του βλεννογόνου του ειλεού δέχονται το σύμπλεγμα IF - Β12, δεσμεύουν τον ενδογενή παράγοντα και επιτρέπουν τη διέλευση της βιταμίνης Β12 στο αίμα. Αφού η βιταμίνη Β12 εισέλθει στο πλάσμα παραλαμβάνεται αμέσως από μία άλλη πρωτεΐνη μεταφοράς η οποία παράγεται από τα κοκκιοκύτταρα και ονομάζεται τρανσκοβαλαμίνη (TC). Το νέο σύμπλεγμα τρανσκοβαλαμίνης- Β12 δεσμεύεται στους υποδοχείς των ειδικών κυττάρων και μέσω ενδοκυτταρώσης και μετά τον αποχωρισμό της από την τρανσκοβαλαμίνη η βιταμίνη Β12 εισέρχεται στο κύτταρο για να χρησιμοποιηθεί.

Αν εξαιρεθούν τα άτομα που ακολουθούν αποκλειστικά χορτοφαγική δίαιτα και εμφανίζουν διατροφική έλλειψη βιταμίνης Β12, στην πλειονότητα των περιπτώσεων με έλλειψη Β12 το κύριο αίτιο της ένδειας είναι η δυσαπορρόφησή της. Συνεπώς η αντιμετώπιση της πλειονότητας των περιπτώσεων ανεπάρκειας Β12 πρέπει να γίνεται με παρεντερική χορήγηση της βιταμίνης. Τα τελευταία χρόνια μελέτες έδειξαν ότι η από του στόματος χορήγηση 2 mg (2000μg) Β12 ισοδυναμεί με 1mg (1000μg) παρεντερικής χορήγησης. Λόγω όμως ανάγκης διεξαγωγής περισσότερων μελετών, η από του στόματος χορήγηση Β12 πρέπει να γίνεται μόνο σε φυτοφάγους με ένδεια Β12 ή σε ασθενείς που δεν ανέχονται την παρεντερική χορήγηση Β12 υπό μορφή ενέσεων.

 

Περιεκτικότητα τροφών σε φυλλικό οξύ
Τροφήμg/100g
Συκώτι220
Αυγά65
Πατάτα7
Λαχανικά50
Όσπρια40
Ρύζι29
Γάλα6
Πορτοκάλια20

 

*Άρθρο σε ανάπτυξη

Προτείνετε αυτό το άρθρο

Προτείνετέ το στο FacebookΠροτείνετέ το στο Google PlusΠροτείνετέ το στο TwitterΠροτείνετέ το στο LinkedIn

Translate

sqenfrdeitptrorues

Παπαθανασίου Αναστάσιος - Ειδικός Παθολόγος
Κοραή 4, 454 44 Ιωάννινα

Η ιστοσελίδα IoanninaMed.gr ελέγχθηκε από την Norton Internet Security Η ιστοσελίδα IoanninaMed.gr ελέγχθηκε από την McAffe Internet Security