Διαζύγιο και παιδί - Στάδια προσαρμογής των γονέων μετά το διαζύγιο

Ο χωρισμός των γονέων και το διαζύγιο αποτελεί μια πολυσύνθετη δια­δικασία με ποικίλες αλλαγές σε πολλούς τομείς της ζωής όλων των μελών της οικογένειας και με διαφορετικά στάδια προσαρμογής. Σε ό,τι αφορά στην προσαρμογή των γονέων μετά το διαζύγιο ο Bohannon (ό.α. Χατζηχρήστου, 1999, 2005) ανα­φέρει ότι πρόκειται για μια διαδικασία που αποτελείται από έξι "στάδια" σε διάφορους τομείς, των οποίων η σειρά και η ένταση ποικίλουν από ά­τομο σε άτομο. Τα στάδια αυτά είναι τα εξής:

α) Το συναισθηματικό διαζύγιο: είναι η φάση κατά την οποία οι σύζυγοι αρ­χίζουν να συνειδητοποιούν τη συναισθηματική απομάκρυνση στη σχέση τους, την απογοήτευση, την έλλειψη εμπιστοσύνης ενώ επικεντρώνονται σε αρνητικούς χαρακτηρισμούς για τον/ την σύζυγο και το γάμο τους.

β) Το νομικό διαζύγιο: είναι η φάση κατά την οποία ο ένας ή/ και οι δύο σύ­ζυγοι αναζητούν τη βοήθεια δικηγόρου, προκειμένου να προχωρήσουν στην αγωγή διαζυγίου.

γ) Το οικονομικό διαζύγιο: κατά τη φάση αυτή γίνεται η διευθέτηση της κοινής περιουσίας των συζύγων και οι ρυθμίσεις σχετικά με τη διατροφή της συζύγου και των ανήλικων παιδιών.

δ) Το διαζύγιο από τον κοινό γονεϊκό ρόλο: είναι η φάση κατά την οποία διευθετούνται όλα τα ζητήματα σχετικά με την επιμέλεια των παιδιών και τα δικαιώματα επικοινωνίας του γονέα που δεν έχει την επιμέλεια. Ο Bohannon θεωρεί ότι η φάση αυτή συνδέεται με τον πιο έντονο ψυχικό πόνο, ο οποίος έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια, καθώς αποτελεί πηγή συ­γκρούσεων και αντιπαραθέσεων.

ε) Το διαζύγιο από την κοινότητα: είναι το στάδιο που συνδέεται με τις αλ­λαγές που επέρχονται στον κοινωνικό κύκλο φίλων και γνωστών, στα αντί­στοιχα προβλήματα μοναξιάς και κοινωνικής απομόνωσης και στην αναζή­τηση υποστήριξης από άλλα άτομα, ομάδες και κοινωνικούς ρόλους.

στ) Το ψυχικό διαζύγιο: είναι η φάση κατά την οποία μετά από μια συνεχή και επίπονη διαδικασία επιτυγχάνεται σταδιακά η "απεξάρτηση" του ενός συζύγου από τον άλλον, ο χωρισμός του εαυτού από την προσωπικότητα και την επίδραση του άλλου συζύγου. Ο Bohannon υποστηρίζει ότι αν και αυτή η φάση είναι η πιο δύσκολη της όλης διαδικασίας, προσφέρει τη με­γαλύτερη ευκαιρία για ατομική ανάπτυξη και εξέλιξη (Χατζηχρήστου, 1999, 2005).